Annuk uut Blalo (gastschrijver)

Annuk uut Blalo, een goede bekende van Naet van de Kous en Kiekes Agterom, wilde graag een tekst kwijt. Als redactie van de Blalo Bode bieden wij hem hierbij eenmalig de gelegenheid zijn verhaaltje in het Blaloos dialect te publiceren.
Voor de inhoud en de spelwijze achten wij ons verder niet verantwoordelijk. Wel verwijzen wij naar het woordenboek van het aanverwante Zwols,
Op zien Zwols, en hebben wij de schrijver gevraagd enige noten te plaatsten. Hopelijk is de tekst zo ook voor degenen die het Blaloos niet machtig zijn, enigszins te begrijpen. Voorts raden wij de lezers aan de tekst hardop uit te spreken. Met een beetje fantasie wordt het dan wel wat.

 Vergèven (1)

’t Was of ter opiens een zwärm bi’jen in öör boek vleug. Gien witte bi’jen, ’t was gien snee, nee: echte bi’jen.(2) Zi’j zat in de kärke, op öör vaste plekke, en ij ston op de prèèkstoel. IJ was völle langerder as de meeste mannen die zi’j kende. Be-alve Arm van de Mölle, maer det was een görenörend,(3) een lillijke galperd (4) en al in de zestig. De ni’je domeneer was viefendärtig, adde zi’j e-eurd, en al weduwnaer, maer zunder kinder. IJ liep in een piejakker.(5) En now zag zi’j em veur ‘t eerste in de kärke. IJ ad zo’n mooie zwaore stemme en van dät krullende zwärte öör. En dan, onder een paer dikke wenkbrauwen, zien ogen… Net glinsterende kestanjes.
1 Vergèven: a) vergeven b) vergiftigen.
2 De witte bi’jen vliegen: het sneeuwt.
3 Görenörend: raar persoon.
4 Galperd: schreeuwlelijk.
5 Piejakker: lange zwarte jas. 

Een paer banken värders in de kärke zat öör man. Een beste kärel met goed, vast wärk, op de febriek. IJ was viefentwintig en zi’j ok. Zi’j adden al drie kinders. Mooie kinders. Gister adden zi’j op de kärmse nog op de dreimölle ezèten, op de skuties-en-peerties.(6) Zi’j waeren allemaole duzelig ewörren en de jongste mos spi’jen.(7)
Maer now was zi’j zelf duzelig. Zi’j mos ok zowat spi’jen. Zi’j begrip ter niks van. Zi’j was toch niet aovertied? Zi’j was toch niet zwöör?(8) Zingen wij Psalm …’ Wat zei-e dät mooi! Et lek wel as of ij een lieten zunk. Ja, ij was echt een man van et Wöörd! ‘Laten wij bidden.’  ‘Laoten wi’j de annen vaolen,’ wol ij zeggen. Zi’j dee öör ogen dichte en lei öor aanden op de boek. Et leek wel of ter bèverties(9) onder zaten. Buten zunk een liester.  
Nog stèèds een bettien duzelig gong zi’j de kärke uut. Thuus mos zi’j drekt op bedde gaon liggen. Middagèten namp zi’j niet. De foeksandievie
(10) löt zi’j staon. Maer nao ’t middagslöpien wol zi’j wel weer naor de kärke. Stiekem nemp zi’j eerst nog een
fladderakkien.
(11) En et gong weer net zo as ‘s mörns. Zi’j leek verdörie wel een jonge fluite!(12)

6 Skuties-en-peerties: draaimolen.
7 Spi’jen: overgeven.
8 Zwöör: zwanger.
9 Bèverties: trilgras.
10 Foeksandievie: stamppot van rauwe andijvie met spek.
11 Fladderakkien: abrikozen op brandewijn of ‘boerenmeisjes’.
12 Fluite: meisje
.
En zo gong dät een jaor an. Zi’j wörre maeger as een spichte,(13) kiddelig,(14) zi’j lag vake alleent as een goeiedagzeggertien(15) in bedde, zi’j wörre nösterig(16), öör fieselemie(17) stun zowat altied op storm of onweer. Stikjeloers was zi’j op dät gögien,(18) die uusoldster van de domeneer. En ärns vuulde zi’j zich döörumme merakels skuldig. Tot zi’j eurde dät die aalteputte(19) gong trouwen en mos ver-uzen. Aover drie maonden al. Geweldig! Dan mos de domeneer dus een ni’je uusoldster ebben! Dan kun zi’j… Maer öör kèrel wol der niks van weten.

13 Spichte: lang mager meisje.
14 Kiddelig: 1) gevoelig voor kietelen 2) kribbig.
15 Goeiedagzeggertien: rijtuig op twee wielen dat op en neer buigt.
16 Nösterig: een slecht humeur hebbend, knorrig, vervelend.
17 Fieselemie: 1 gelaat 2 geslachtsdelen.
18 Gögien: slome, sufferd, iemand die niet 100% is.
19 Aalteputte: gierput. Uitdrukking: ‘IJ stinkt as een aalteputte’: Hij stinkt verschrikkelijk.

Zi’j zat weer in de kärke, op öör vaste plekke, en ij ston op de prèèkstoel. ‘En vergeef ons onze schulden, gelijk ook wij vergeven…,’ zung de domeneer. Öör anden lagen weer op bèverties.(20) Ja…, dät was et… Vergèven!(21)
Aoveral stopte zi’j der een muggeskeet
(22) van in: in zien tebaksbule en in zien junkien,(23) in de foezel,(24), de
braodwörst, de bukkem
,(25) de kwabaole,(26) ’t nagelolt, (27) de oranjestavies, (28) een skärregien, (29) maer niet in de ärmelu’s spek (30) of ’t bakkersverdriet (31) en ok niet in de görtepap of de gruunte, want daor atten de kinders ok van.
20 Bèverties: trilgras.
21 Vergèven: 1) vergeven 2) vergiftigen.
22  Muggeskeet: heel klein beetje.
23  Junkien: jonge jenever.
24 Foezel: 1 eigengestookte jenever 2 goedkope jenever.
22  Muggeskeet: heel klein beetje.
23  Junkien: jonge jenever.
24 Foezel: 1 eigengestookte jenever 2 goedkope jenever.

Et duurde niet lange of ij kreeg allebärstense boekzeerte, ij wörre dempig (32), spochterig,(33) poesterig,(34) ij begun te zwiemelen, (35) ij liet de iene nao de aandere alderaekeligse foezerd, (36) döör ielpgien lieter odeklonje tegen.
Rottekruut: ij kun et niet verdraegen…
Binnen drie wèken lag ij ’t grös van onder te bekieken.
(37)
22 Muggeskeet: heel klein beetje.
23 Junkien: jonge jenever.
24 Foezel: 1 eigengestookte jenever 2 goedkope jenever.32 Dempig: kortademig.
33 Spochterig: klammig nat.
34 Poesterig: 1 opgeblazen gevoel na te veel eten 2 smoezelig 3 puisterig.
35 Zwiemelen: wankelen, onvast lopen.
36 Foezerd: zachte lichaamswind, niet te horen, wel te ruiken.
37 Lag ij ’t grös van onder te bekieken: Was hij dood en begraven.

Now ad zi’j niet genog inkomen meer. Zi’j mos an ’t waerk, veur de kinders. Maer gelukkig, waerk was ter: uusoldster bi’j de domeneer. Et gong merakels goed. Al een ele tied.
En toen was ‘t opiens weer of ter een zwärm bi’jen in öör boek vleug. Gien witte bi’jen, gien snee, nee: echte bi’jen.
Zi’j was toch niet…?

Annuk uut Blalo